top
logo

کاربران

ما 13 مهمان آنلاین داریم
اعضا : 384
محتوا : 191
لینک وب ها : 7
بازدیدکنندگان : 1762772

Page Rank Check
پیشگفتار
پیشگفتار مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
 تعبیرات و اصطلاحات و امثال رایج در میان هر قوم و ملّت، یکی از ارکان مهمّ زبان و ادب آن قوم و نموداری از ذوق و قریحه و صفات روحی و اخلاقی و افکار و تصوّرات و رسوم و عادات و آداب آن ملّت است. این تعبیرات و اصطلاحات و امثال غالباً و معمولاً به صورت تک‌بیتی‌ها یا لطیفه‌ها یا ظرایفی که به صورت بدیهه‌گویی از ذهن و زبان یک شاعر یا نویسنده در طول روزگاران صادر شده است و در جریدۀ زمان ثبت و ضبط گردیده و به  دست ما رسیده است. اغلب این تعبیرات و اصطلاحات که به شکل لطیفه و بدیهه و تک‌بیت در لباس استعاره و کنایه یا در قالب کلامی موزون و دلنشین بیان شده است حاوی اندیشه‌ای عمیق و سودمند یا انتقادی شدید و طنزی گزنده از رفتار و گفتار آدمیان و نابسامانیهای اخلاقی و وضع غلط جامعه می‌باشد.

اين سخنان نغز را در روزگاران گذشته مردماني باذوق و حسّاس و شوخ طبع و نكته‌سنج و علاقه‌مند به تربيت و هدايت خلق ساخته‌اند. مردمي كه به سبب عشق به حقيقت و راستي از رواج رياكاري و فساد اخلاق در جامعه سخت متأثّر شده براي فرو نشاندن خشم خود و ابراز نفرت به برخي نابسامانيها يا براي نجات گمراهان و ستم‌ رسيدگان و بيداري و هوشيار شدن همنوعان آنچه در دل داشته‌اند در قالب عباراتي موجز و كوتاه و پرمعنا به نام (لطايف، ظرايف، بديهه‌ها) آورده‌اند و از طريق هزل و شوخي يا انتقاد و طعن و تمسخر يا پند و اندرز جدّي سعي كرده‌اند كه ما را در راه زندگي بيدار و هوشيار و متنبّه كنند و به ما بياموزند كه وظيفۀ ما در اجتماع چيست؟ چگونه بايد با ناملايمات روزگار و دشواريهاي زندگي بسازيم و در مقابله با ناكسان و فرومايگان چه روشي در پيش گيريم؟ يا چگونه از اعمال زشت بپرهيزيم؟ چه سان به صفت نيك بگرويم؟ در كجا جانب حزم و احتياط را رعايت كنيم تا به دام نيفتيم؟ و در كجا بايد روشي معقول و مقبول در پيش گيريم تا سرافكنده و شرمسار نگرديم؟

اين سخنان كوتاه و سودمند و دلنشين كه هر كدام از آنها انديشه‌اي ژرف و لطيف يا پندي نغز و ظريف دربر دارد و به سبب سادگي و رواني و عمق انديشه در طي روزگاران مقبوليّت عامّه يافته و سرانجام در زبان خاصّ و عام جاري و ساري گشته است.

استفاده از اين مطالب لطيف و ظريف در گفتار و نوشتار، كلام گوينده يا نويسنده را آرايش مي‌دهد و از خشكي و جمود بيرون مي‌آورد. اين سخنان كه در حكم نمك و تزئين سخن است و چون از كلام معمولي بيشتر و بهتر بر دل مي‌نشيند، نه تنها مردم عامي بلكه گويندگان و نويسندگان بزرگ نيز در بسياري از موارد براي تقويت نيروي استدلال و افزايش تأثير انفعالي سخن خويش بدان استشهاد مي‌كنند. بدين طريق كلام آنان كمال و جمال بيشتري پيدا مي‌كند و تأثير و جذبه‌اش افزون می شود.

استفاده از لطايف و ظرايف و تك‌بيتي‌هاي آموزنده يا طنز‌آميز به عنوان چاشني سخن و زيبايي كلام و استحكام بخشيدن به نيروي استدلال در نزد نويسندگان و گويندگان ادب فارسي در شعر در تمام ادوار ادبي ايران رايج بوده در محاورات عادي نيز همواره به كار رفته تكيه كلام سخن سنجان بوده است.  غرض مؤلف جز اين نيست كه از بحر قطره‌اي و از خورشيد ذرّه‌اي نشان دهد و هر كس بيش از اين بخواهد بايد خود به كند و كاو در خزاين ادب سرشار ايران بپردازد.

حسین شربیانی

 

نظر ها
افزودن جدید جستجو RSS
نوشتن نظر
نام:
ایمیل:
 
آدرس سایت:
عنوان:
قالب نوشته:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img] 
 
 
:angry::0:confused::cheer:B):evil::silly::dry::lol::kiss::D:pinch:
:(:shock::X:side::):P:unsure::woohoo::huh::whistle:;):s
:!::?::idea::arrow:
 

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

 
تبریز در اشعار پارسی

 اين همان تبريز دريا دل كه چندين روزگار          سدّ سيل دشمنان... ادامه مطلب...
درد در اشعار پارسی

من  از  طبيب  و  پرستار  هر  دو  آزادم       دواي درد من اين درد... ادامه مطلب...
غم در اشعار پارسی4

من بودم و او بود و دگر هيچ كس   امشب         غم جاي تو خالي كه عجب... ادامه مطلب...
داند و نداند

  آن کس که بداند و بداند که بداند          اسب  شرف از گنبد  گردون... ادامه مطلب...
هفت در قلمرو ادبيّات پارسي

هفت شهر عشق را عطّار گشت                   ما هنوز اندر خم يك... ادامه مطلب...
ماه عسل !

  نو عروسي ز صفا گفت شبي با داماد         نام اين مه چه كسي... ادامه مطلب...
شمع در اشعار پارسی2

    شمعي به   پيش   روي    تو   گفتم كه بركنم         حاجت به... ادامه مطلب...
گل در اشعار پارسی 2

  شاخ گل را از سراپا  چهره  تنها  نازك  است         نازك... ادامه مطلب...
فرياد در اشعار پارسی

  فرياد   كه  در   كنج   لب   آن  خال  سيه را         دل دانه... ادامه مطلب...

bottom

webmaster : G.Sharabiani Copyright © 2011. All Rights Reserved